Archivo de la categoría: AMIGOS MUSEO VALLE-INCLAN

UN PASEO POLO MUSEO VALLE-INCLÁN

Acollido nunha casa palaciana que afunde as súas raíces no século XVI e que ostenta o título de Monumento Nacional desde 1976, áchase o Museo Valle-Inclán, un museo que ofrece ó visitante un completo percorrido por todo aquilo que ten que ver coa figura do gran don Ramón María del Valle-Inclán. Tan maxestosa construción en pleno centro urbano pobrense, cuxa execución debemos ó mestre Rodrigo Gil de Hontañón, pertenceu ós pais do escritor ata o momento da súa venda a un industrial da zona no ano 1898. Recuperar a Torre de Bermúdez, nome co que tamén é coñecido este singular edificio, foi un dos soños non cumpridos na vida de don Ramón, e como resposta a ese desexo tantas veces por el manifestado, promoveu no seu día o concello pobrense unha iniciativa que, coa colaboración de institucións públicas e privadas, lle permitiu mercar o que quedaba en pé do edificio, restauralo, e iniciar a andadura desta casa museística dedicada a don Ramón, abrindo as súas portas como tal e por primeira vez ó público, no ano 1981.

Iniciamos o percorrido pola sala Arousa que, presidida por unha fotografía de Valle-Inclán paseando por Madrid, nos permite coñecer os antecedentes familiares e literarios do escritor a través das figuras de don Francisco del Valle-Inclán, antepasado fundador e redactor do primeiro xornal galego, “O catón compostelano”, e de don Ramón del Valle Bermúdez, pai do autor das “Sonatas”, natural da Pobra e recoñecido investigador que tamén fixo aportacións á literatura no campo da poesía. Esta estancia sitúanos ademais no nacemento do autor, un 28 de outubro de 1866, os seus primeiros anos, o seu paso pola universidade, e os seus primeiros traballos como escritor.

Na sala presidida polo Marqués de Bradomín, ademais de mobles orixinarios que pertenceron á familia de Valle cando a súa residencia en Madrid, temos documentos que recordan algúns momentos especialmente relevantes na vida do creador do esperpento, como o que foi asinado no ano 1899 polo doutor Manuel Barragán certificando a amputación do brazo esquerdo de don Ramón. Os muros deste espacio exhiben algunhas enxeñosas representacións dunha das personaxes literarias máis caracterizadas no mundo das belas artes, con exemplos certamente creativos, como a caricatura asinada por Cebreiro, que ten a particularidade de ter sido executada nun só trazo.
Sen saír da torre chegamos ó espazo chamado Viana del Prior, nome co que o dramaturgo denominaba á Pobra do Caramiñal cando a facía servir de pano de fondo para as súas narracións. Unha mostra de fotografías dos anos 30-40 permiten situarse na Pobra de Valle-Inclán, e interesantes testimonios, como a acta fundacional dun sindicato agrario co seu regulamento, a súa mesa escritorio de cando residía en Villa Eugenia e unha colección de obxectos persoais que inclúen o seu sombreiro, lévannos a dar un paseo polo tempo en que don Ramón María del Valle-Inclán residía na vila pobrense.

A seguinte estancia é a sala Max Estrella, nome dunha das personaxes máis coñecidas da creación literaria de Valle no campo do teatro. O espazo aparece presidido por un gran expositor que amosa as vestimentas dalgúns dos protagonistas das obras tetrais creadas polo escritor. Especial relevancia ten tamén a vitrina na que se exhibe a colección “Opera Omnia” que foi publicada baixo a completa supervisión do autor, e un espacio no que se expoñen varias pezas conmemorativas de diferentes aspectos e momentos na vida de don Ramón, como modelados de Sargadelos de edición limitada, pezas de filatelia, ou o marca páxinas que evoca a data na que o rei don Xoán Carlos impón o título de Marqués de Bradomín ó primoxénito do creador das “Sonatas”.

No derradeiro tramo do percorrido polas instalacións do Museo Valle-Inclán, logo de pasar por unha pequena sala de proxección audiovisual, chegamos á estancia que chamamos “Valle-Inclán e o seu tempo”, que acolle entre as súas paredes unha colección de proxectores antigos e unha sucesión de paneis que nos permiten coñecer máis fondamente as vivencias, anécdotas, e pequenas mostras da obra valleinclanesca, chamando especialmente a atención do visitante o que transcribe o poema titulado “Testamento”.

Torre de Bermúdez

Polo Real Decreto 249/1976, de 9 de xaneiro, este fermosísimo xoiel está declarado MONUMENTO HISTÓRICO-ARTÍSTICO DE CARÁCTER NACIONAL. Logo da súa rehabilitación funcional, acolle a sede permanente do Museo Valle-Inclán pioneiro no país, inaugurado en 1987. Institución cultural que alberga unha importante colección patrimonial especializada.[16/4 16:50] Antonio Museo: O Museo Valle-Inclán da Pobra do Caramiňal súmase á celebración do DÍA INTERNACIONAL DOS MONUMENTOS E SITIOS, ofrecendo ao público unha leción en imaxes sobre o valor patrimonial da Torre de Bermúdez. Palacete de estilo renacentista, construído no período 1540-1540, seguindo trazas e elementos decorativos do círculo do gran mestre de arquitectura Rodrigo Gil de Hontaňón. Sendo o nome de Juan Pérez, artista ao cargo de obras na catedral de Santiago de Compostela e da basílica de Sta. María ou do Gremio de Mareantes de Pontevedra.
Torre de Bermúdez e Museo Valle-Inclán teňen a máxima consideración legal dentro da lexislación estatal e autonómica. Así, por aplicación da Ley do Patrimonio Cultural de Espaňa e igoalmente pola Lei do Patrimonio Cultural de Galicia. Máis, ao carón da tutela legal que determina o ámbito de protección, conservación ou medidas de posta en valor e de rendibilidade sociocomunitaria, o certo é que como símbolo e imaxe do Patrimonio Histórico e Artístico da comarca do Barbanza, merece respeto e medidas consecutivas para a súa mellor e efectiva salvagarda. 
Conscientes de que se defende e protexe aquelo que nos é coňecido, dende este mes de abril e ata xullo, poderá ser disfrutada a exposición: «A Torre dos Valle Bermúdez no Caramiňal», serie iconográfica composta de 40 láminas de debuxo arqueolóxico inspirada nos adovios e elementos únicos deste edificio monumental, singular ao respecto da Historia da Arquitectura e da Arte para o N.O. da Península Ibérica.[16/4 16:50] Antonio Museo: Respectémola como Monumento impar e contribuiamos a educar ás novas xeracións sobre o significado e coidados que merece como ben de interese cultural e símbolo da alta cultura de Galicia.

MEDALLA CONMEMORATIVA

MEDALLA CONMEMORATIVA

Gonzalo Sánchez Mendizábal

Escultor con obradoiro en Madrid

Bronce

Fundición

9 cm (diámetro) x 1 cm

Doazón do autor

A Torre de Bermúdez, obra civil datada entre 1540 e 1545, foi construída e decorada por un taller de arquitectura instruído nos saberes de Rodrigo Gil de Hontañón, o gran mestre de arquitectura introdutor de solucións castelás nas principais empresas alzadas por aquel entón no antigo reino da Galiza. Un dos seus discípulos, Juan Pérez, o que figura como mestre de obras na catedral de Santiago de Compostela e na basílica do gremio de mareantes de Pontevedra, témolo documentado traballando no Caramiñal.

2016 foi ano que sumaría a dupla efeméride do 150 aniversario do nacemento de Ramón del Valle-Inclán e do 40 aniversario da declaración desta torre dos Valle Bermúdez como Monumento Nacional de carácter Histórico-Artístico, sede dunha colección patrimonial de primeira orde para o país como é o Museo Valle-Inclán. Ámbalas conmemoracións inspirarían esta medalla artística. Así queda constancia nos motivos e lemas que reproduce. Trátase dunha peza artística de calidade e alto sentido simbólico, dedicada a un escritor de prestixio para a literatura mundial e a unha das súas residencias máis queridas e admiradas.

O seu autor, Gonzalo Sánchez Mendizábal, quen ademais de creador é tratadista de escultura, con estudio profesional en Madrid e obras en coleccións de Nova York, Londres, Berlín, Roma, Madrid, deseña unha medalla de canons clásicos. Anverso. Ó centro, efixie do escritor modelada a partir dun retrato de estudio feito polo fotógrafo Alfonso Sánchez Portela en 1932, xirada á súa esquerda. Lenda, escrita en caracteres de estilo modernista, MUSEO DE DN. RAMON MARIA DEL VALLE-INCLAN * MMXVL *. Reverso. Ó centro, tondo clásico coa serea presente na fachada principal do inmóbel, adaptación en pedra dun gravado firmado por Lucas van Leyden. Lenda, MI CASA DE LAS TORRES DE BERMUDEZ * LA CASA MAS BONITA DE GALICIA *. A frase reproducida, pronunciada polo xenial literato galego en declaracións de prensa efectuadas no diario EL PUEBLO GALLEGO, en 1922, testemuña o grande aprecio que o “Señor do Caramiñal” sentía por este palacete renacentista.

2  Medalla final reverso DEFI.jpg

MEDALLA CONMEMORATIVA

Gonzalo Sánchez Mendizábal

Escultor con obrador en Madrid

Bronce

Fundición

9 cm (diámetro) x 1 cm

Donación del autor

La Torre de Bermúdez, obra civil fechada entre 1540 y 1545, fue construida y decorada por un taller de arquitectura instruido en los saberes de Rodrigo Gil de Hontañón, gran maestro de arquitectura introductor de soluciones castellanas en las principales empresas alzadas por aquel entonces en el antiguo reino de Galicia. A uno de sus discípulos, Juan Pérez, quien figura como maestro de obras en la catedral de Santiago de Compostela y en la basílica del gremio de Mareantes de Pontevedra, lo tenemos documentado trabajando en O Caramiñal.

2016 fue año que sumaría la dupla efeméride del 150 aniversario del nacimiento de Ramón del Valle-Inclán y del 40 aniversario de la declaración de esta torre de los Valle Bermúdez como Monumento Nacional de carácter Histórico-Artístico, sede de una colección patrimonial de primer orden para el país como es el Museo Valle-Inclán. Ambas conmemoraciones inspirarían esta medalla artística. Así queda constancia en los motivos y lemas que reproduce. Se trata de una pieza artística de calidad y alto sentido simbólico, dedicada a un escritor de prestigio para la literatura mundial y a una de sus residencias más queridas y admiradas.

Su autor, Gonzalo Sánchez Mendizábal, quien además de creador es tratadista de escultura, con estudio profesional en Madrid y obras en colecciones de Nueva York, Londres, Berlín, Roma, Madrid, diseña una medalla de cánones clásicos. Anverso. Al centro, efigie del escritor modelada a partir de un retrato de estudio hecho por el fotógrafo Alfonso Sánchez Portela en 1932, girada a su izquierda. Leyenda, escrita en caracteres de estilo modernista, MUSEO DE DN. RAMON MARIA DEL VALLE-INCLAN * MMXVL *. Reverso. Al centro, tondo clásico con la sirena presente en la fachada principal del inmueble, adaptación en piedra de un grabado firmado por Lucas van Leyden. Leyenda, MI CASA DE LAS TORRES DE BERMUDEZ * LA CASA MAS BONITA DE GALICIA *. La frase reproducida, pronunciada por el genial literato gallego en declaraciones de prensa efectuadas al diario EL PUEBLO GALLEGO, en 1922, testimonia el gran aprecio que el “Señor del Caramiñal” sentía por este palacete renacentista.

PIEZA DEL MES DEL MUSEO VALLE-INCLÁN

Diseño de RuiAnahory

PCabeza de «EL JANDOLO»

Plástico policromado

25 (alto) x 17 (ancho) x 21.5 (fondo) cm.

Donación de Rui Madeira, director da CTB

Portugal, 2010

En la temporada 2010/11 la Companhia de Teatro de Braga, CTB, incluía en su programación escénica la representación de A cabeça do Baptista, pieza de Ramón del Valle-Inclán, traducida al portugués por António Pescada, con dramaturgia contemporánea de Manuel Guede Oliva, director entonces del Centro Dramático Galego, CDG. Estrenado el espectáculo en el Teatro Circo de Braga, sede estable de la CTB, posteriormente sería llevado en gira itinerante por las principales salas del país vecino, Portugal.

Para aquella producción fue modelada esta pieza escultórica, como atrezzo teatral, ejecutada en un efectista estilo naturalista por el artista plástico RuiAnahory. Resulta evidente la filiación de su testa con diseños tomados de efectos del cinema y su empeño por servir de reclamo para un público impresionable. Se corresponde con el personaje dramatizado en La cabeza del Bautista (1927), uno de los cinco esperpentos que componen el Retablo de la avaricia, la lujuria y la muerte valleinclaniano.

No es puntual ni de hoy el interés de Portugal por la literatura de Ramón del Valle-Inclán. Debemos prestar atención al diálogo que se ha producido a ambos lados del Miño desde los años noventa, a las relaciones luso-galaicas entre las compañías y agentes teatrales, y algunas editoriales, y que posibilitó esta nueva adaptación de La cabeza del Bautista, de factura portuguesa y dirección artística gallega

CHARLA DIVULGATIVA MULLERES, MUSEOS

CHARLA DIVULGATIVA MULLERES, MUSEOS

Fecha: sábado, 9 de marzo

Lugar: auditorio del Museo Valle-Inclán de A Pobra do Caramiñal

Hora: 19:30 horas

Entrada: gratuita

El Museo Valle-Inclán, en colaboración con el área de Igualdad del Ayuntamiento de A Pobra do Caramiñal, se suma a la celebración del Día Internacional de la Mujer programando para el próximo sábado 9 una charla impartida por el personal técnico del museo.

Mulleres, museos” pretende divulgar la labor que desde los museos se ha estado realizando en los últimos años en la recuperación y reconocimiento de la memoria de las mujeres. Un camino complejo que comienza en la búsqueda de la igualdad de derechos, en los estudios pioneros en perspectiva de género y en la necesaria reelaboración del discurso histórico y artístico que en el caso de los museos es relatado a través de los bienes conservados. Todas estas cuestiones se han ido reflejando, poco a poco, en la actividad cotidiana de los museos, donde la presencia de mujeres es mayoritaria, tanto en el plano profesional como en lo relativo a sus usuarios.

Desde los años 70 del pasado siglo, los museos han asumido como parte esencial de su razón de ser su función social. Como instituciones culturales de referencia hoy se presentan no sólo como espacios para el recuerdo, sino también como lugares dinámicos y de encuentro, portadores y transmisores de valores. Con esta iniciativa, el Museo Valle-Inclán desea mostrar su compromiso con la comunidad y su voluntad de servicio público.

Intervendrán:

Antonio González Millán (director del Museo Valle-Inclán)

Sabela Herrero (técnica do Museo Valle-Inclán)

Presentación do libro Héitor Picallo na Pobra do Caramiñal

Onte venres 22 de febreiro, tivo lugar a presentación do libro: No Medievo, castañas e castiñeiros como recursos económicos, ensaio histórico do autor Héitor Picallo Fuentes. Este acto celebrouse no Auditorio do Museo Valle-Inclán da Pobra do Caramiñal.

Interviñeron: Xosé Lois Piñeiro García, alcalde do Concello da Pobra do Caramiñal, Genoveva Hermo Santos, Concelleira de cultura, Héitor Picallo Fuentes, escritor autor do libro e Antonio González Millán, director desta institución.

Paralelamente, na mesma xornada, tivo lugar o acto público de entrega a este centro da colección de debuxos arqueolóxicos: A Torre dos Valle Bermúdez no Caramiñal, unha serie de 40 láminas inspiradas na sede desta casa museo,Monumento Nacional de carácter Histórico-Artístico, creadas por Picallo en 2015. De xeito que podan ofrecerse en exposicións temporais do propio Museo como en itinerancia por outras localidades. Consistiu este na sinatura da acta de depósito oficial, a subscribir entre o ilustrador, o Alcalde da Pobra do Caramiñal como presidente da corporación municipal e o director do centro como técnico conservador, garante da súa custodia e conservación.

Con esta nova incorporación, o Museo Valle-Inclán da Pobra do Caramiñal, acrecenta os seus fondos de patrimonio cultural. Podendo ampliar así a súa oferta sociocomunitaria e as pezas das belas artes que expoña ao público, como parte da súa colección visitable.

Presentación do libro No medievo, castañas e castiñeiros como recursos económicos

O vindeiro venres o Museo Valle-Inclán vai celebrar no seu auditorio a presentación do libro No medievo, castañas e castiñeiros como recursos económicos, editado pola editorial Fervenza en outubro de 2018.

Dentro das diversas iniciativas promovidas por esta institución, a realización de actividades de promoción e difusión do noso patrimonio considéranse funcións prioritarias das súas tarefas.

Esta publicación recolle o último traballo do escritor e ilustrador Héitor Picallo Fuentes (Cuntis, 1974) na súa faceta de investigador e dinamizador da nosa herdanza común. Colaborador e amigo deste museo, baséase nunha extensa e meticulosa análise documental para recuperar a importancia histórica desta árbore e os seus froitos en Galicia. En palabras do director do museo Valle-Inclán, o historiador Antonio González Millán, este libro é “a mellor historia escrita sobre os usos e implantación do castiñeiro e a súa rendibilidade social, económica e cultural na Galicia Medieval”.

Cunha perspectiva antropolóxica e global, o autor realiza unha revisión dos usos do castiñeiro que vai máis aló da súa presenza na nosa paisaxe. Achéganos aos diferentes aproveitamentos históricos, fonte de riqueza e sinal de prestixio, así como o seu impacto en diversos aspectos da Idade Media: dende a economía á creación artesanal e artística, da gastronomía á toponimia.

Podemos afirmar que con este estudo Héitor Picallo demostra unha vez máis o seu compromiso na difusión e defensa do noso patrimonio, ao por en valor toda unha serie de aspectos vencellados ao castiñeiro convidándonos a reflexionar sobre a súa profunda imbricación en expresións actuais da nosa cultura. E é que en Galicia, a sombra do castiñeiro é alongada.

Intervirán:

Antonio González Millán (director do Museo Valle-Inclán)

Heitor Picallo (autor do libro)

Peza do mes no Museo Valle-Inclán

Temos o pracer de comunicarvos que, desde esta semana e durante o mes de febreiro, permanece en exhibición pública para fomentar a curiosidade e o coñecemento nas visitas que se acheguen ata este Museo Valle-Inclán, a imaxe fotográfica de Rosalía de Castro e a nota manuscrita enviada pola súa filla Gala Murguía a Victoriano García Martí, obxectos que presidían o estudio do polígrafo pobrense no Caramiñal.

Xuntas, son a nosa peza do mes, sumándose esta Casa Museo á celebración do 24 de febreiro, declarado como Día de Rosalía. Trátase de dúas pezas que pasaron a formar parte dos fondos documentais desta institución por depósito da familia Bermejo Rubio de Compostela. Precisamente, despois da lectura do conxunto epistolar reunido, extractamos unha escolma de importantes comentarios que permitan ao público contextualizar aquel gran empeño intelectual resolto polo Fillo Ilustre da Pobra do Caramiñal cando se propuxo editar toda a obra de Rosalía de Castro e interpretar o seu ronsel humano e literario nun ensaio, en plena posguerra civil (1944).

Sobre o difícil punto de partida díxolle privadamente o Patriarca das Letras Galegas, Otero Pedrayo, en carta manuscrita que conservamos, remitida desdeTrasalba, un 11 de novembro de 1944: «Qué te voy a decir del proyecto de edición de Rosalía? Todas las obras que hay son pobres. Sería grande una publicación completa: depurada, finamente anotada, sin que la filosofía estorbara el puro florar y la decoración de paisaje y momento. Habría que captarla en sus fuentes. Mil problemas: el origen, la educación, el matrimonio. Todo ello respetuosamente. Una obra que anulara todo lo anterior. Comprendo las dificultades. Tu estudio preliminar será magnífico».

Sobre o resultado final, anticipando o éxito da súa recepción polo público, decláralle o secretario da Real Academia Galega, Juan Naya Pérez, a plena satisfacción da filla de Rosalía, en carta que conservamos, remitida dende A Coruña, un17 de xullo de 1944: «A su debido tiempo se han recibido los volúmenes de las Obras Completas de Rosalía de Castro, y, como le decíamos al editor Sr. Aguilar oportunamente, la impresión experimentada por doña Gala fue muy buena. Si la parte puramente material del libro es espléndida, la otra, el maravilloso estudio de usted, es soberbia, lo mejor que se hizo en este respecto y lo que se hará, sin hipérbole, al decir de la propia hija de nuestra excelsa cantora… Algunos capítulos se los he tenido que leer más de una vez… Todo está hecho con una escrupulosidad extraordinaria en lo tocante a lo exclusivamente biográfico, y en cuanto a la interpretación de la obra poética y literaria ―dice doña Gala― que nunca nadie captó con tanta fidelidad el alma de Rosalía».

En 17 de outubro de 1944, será a propia Gala Murguía de Castro, a que dedique ao ensaísta García Martí unha testemuña persoal escrita da súa man, que di:«Al escritor Victoriano García Martí, como prueba de afecto y gratitud por la Biografía que hizo de mi madre, Rosalía de Castro».

Sen dúbida, lembrar as obras de Rosalía de Castro e daqueles que, como Victoriano García Martí, rescataron o seu legado literario e divulgaron a súa importancia en tempos absolutamente difíciles para a labor intelectual e os empeños do libre pensamento, é a mellor contribución ao saber colectivo que este Museo literario sume en días de celebración. 

Depósito de obxectos persoais do escritor Valle-Inclán

Próximo venres, día 18 de xaneiro de 2019, ás 20:30 hno Auditorio do Museo Valle-Inclán, terá lugar o acto de depósito de obxectos persoais do escritor, cedidos a esta institución pública para a súa exposición por Xaquín del Valle-Inclán Alsina.

Trátase dunha sorte de materiais orixinais, propiedade deste benfeitor da Casa Museo, entre os que cabe citar: varias tarxetas persoais do literato, dous bastóns de etiqueta, vestiario de gala e de paseo, as súas botas de montar e os máis populares botíns, as caixas de cigarros de importación que consumía, algúns recordos da súa estadía en México, unha prancha de zinc para a impresión de fotogravados (do coñecido retrato de Castro Gil), etcétera.

Especial interese para o público será poder ver o baleirado anatómico da man de D. Ramón, realizado polo escultor Francisco Asorey sobre o corpo xacente daquel, no sanatorio compostelá do doutor Villar Iglesias, en xaneiro de 1936.  

Con esta colaboración, o Museo Valle-Inclán, como centro especializado na figura excepcional dun mestre das letras con prestixio internacional, e a localidade da Pobra do Caramiñal ―por extensión a comarca do Barbanza e as Terras da Arousa―, seguen a suman atractivos que actúen de reclamo para captar a atención de novos públicos ou visitantes.     

Intervirán: Anxo M. Lorenzo Suárez, Director Xeral de Políticas Culturais, Xosé Lois Piñeiro García, Alcalde do Concello da Pobra do Caramiñal, Genoveva Hermo Santos, Concelleira de Cultura e de Educación, Xaquín del Valle-Inclán Alsina, familiar e presidente da A. C. Amigos de Valle-Inclán, Antonio González Millán, Director do Museo Valle-Inclán.

Colaboran interpretando distintas pezas musicais: Ateneo Musical da Pobra e Escola de Música da Pobra